Tıp dünyasında yapay zeka teknolojilerinin kullanımı hızla yaygınlaşırken, Birleşik Krallık'ta gerçekleştirilen çığır açıcı bir operasyon geleceğin ameliyathanelerine ışık tuttu. University College London Hastanesi'nde görev yapan cerrahlar, canlı yapay zeka desteğiyle gerçekleştirilen ilk beyin ameliyatına imza attı. Operasyon sayesinde, görme yetisini kaybetme riskiyle karşı karşıya olan iki çocuk babası bir hasta sağlığına kavuştu.
Elde edilen bilgilere göre, 48 yaşındaki müşteri hizmetleri müdürü Rhys Hibbert, yaklaşık 1,5 yıl önce yaşadığı ani bir baygınlık ve nöbet sonrasında hastaneye kaldırıldı. Yapılan detaylı beyin taramalarında, kafatasının tabanında bulunan ve metabolizmadan vücut sıcaklığına kadar hayati hormonları salgılayan hipofiz bezinde 11 milimetrelik iyi huylu bir tümör tespit edildi. Ana arterlere ve görme yetisini kontrol eden optik sinirlere oldukça yakın konumlanan bu kitle, zamanla hastanın çevre görüşünün daralmasına, şiddetli yorgunluğa ve baş dönmesine neden oldu.
Cerrahlar, hastaya özel olarak geliştirilen yapay zeka destekli sistemi ilk kez deneme teklifinde bulundu. Teklifi kabul eden Hibbert, burun yoluyla kafatası tabanına endoskop yerleştirilmesi suretiyle ameliyat edildi. Anatominin kişiden kişiye farklılık göstermesi ve tümörün kritik damar ile sinirlerin arkasında gizlenmesi nedeniyle operasyon büyük riskler barındırıyordu. Tam bu aşamada devreye giren yapay zeka aracı, ameliyat esnasındaki canlı video akışını anlık olarak analiz etti. Telefonlardakine benzer bir yüz tanıma mantığıyla çalışan sistem, cerrahi aletleri takip ederek damarların ve sinirlerin konumunu işaretledi ve ekibe en güvenli çalışma alanlarını gösterdi.
Araştırmacılar, yapay zeka sistemini yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatına ait video kaydıyla eğittiklerini belirtti. Operasyonu yöneten Profesör Hani Marcus, yapay zeka asistanının bir cerrahın tüm meslek hayatı boyunca görebileceğinden çok daha fazla vakayla eğitildiğini ve ameliyathanede uzman bir ikinci göz gibi işlev gördüğünü vurguladı. Kontrolün tamamen cerrahlarda kaldığını belirten ekip, sistemin cerrahlar için güçlü bir danışmanlık mekanizması oluşturduğunu ifade etti.
Sağlık ve Bakım Araştırmaları Ulusal Enstitüsü ile teknoloji devleri tarafından finanse edilen sistemin ilk klinik uygulamasından son derece memnun kalındı. Başarılı geçen operasyonun ardından gözlerini açtığında uzun zamandır olmadığı kadar net bir görüşe kavuştuğunu belirten Rhys Hibbert, eski enerjisine geri döndüğünü dile getirdi. Sağlık yetkilileri, yapay zekanın tıp alanındaki bu tür hayat kurtarıcı potansiyellerinden güvenlik önlemleri çerçevesinde yararlanmaya devam edeceklerini kaydetti.
