Uluslararası enerji piyasalarında dikkat çekici bir hareketlilik yaşanıyor. Küresel yaptırımların gölgesinde kalan Tahran yönetimi, denizlerde başlattığı sessiz ve hızlı bir operasyonla milyarlarca dolarlık petrol sevkiyatına imza attı. Edinilen bilgilere göre, ülkeye yönelik abluka politikasının kısa süreliğine gevşetilmesini fırsat bilen İran, Asya merkezli alıcılarla hızla temasa geçerek devasa stoklarını piyasaya sürmeyi başardı.
Haziran ayının son günlerinden itibaren hareketlenen yaklaşık 20 İran petrol tankerinin, ham petrolle dolu gövdeleriyle Malezya açıklarındaki uluslararası sularda buluştuğu tespit edildi. Deniz trafiği kayıtlarına yansıyan verilere göre; Diona, Hero II, Sonia 1 ve Stream gibi gemilerin öncülük ettiği bu filo, petrol sevkiyatının merkez üssü haline geldi. Uzmanlar, bu devasa sevkiyatın nihai adresinin büyük ölçüde Çin olduğunu belirtiyor.
Bağımsız analistler ve araştırma kuruluşlarının hesaplamalarına göre, ablukanın hafifletildiği yaklaşık bir aylık süreçte İran, yaklaşık 70 milyon varil ham petrol ihraç etti. Piyasada 5 ila 6 milyar dolar arasında bir değere karşılık gelen bu miktar, ekonomik darboğazdaki Tahran yönetimi için kritik bir finansal tampon oluşturdu. Elde edilen gelirlerin halkın refahından ziyade devlet aygıtını ve güvenlik bürokrasisini ayakta tutmak için kullanılacağı ifade ediliyor.
Uygulanan yöntem ise geçmiş yıllardan çok da farklı değil. Tankerlerin doğrudan ana limanlara gitmek yerine Malezya açıklarındaki stratejik transfer noktalarında buluştuğu, buradaki gemiden gemiye aktarımlarla iz kaybettirildiği kaydediliyor. Çin'deki küçük ölçekli özel rafinerilerin, yaptırım riskine rağmen küresel fiyatların altında satılan bu petrole yoğun ilgi gösterdiği ve İran'ın toplam petrol ihracatının çok büyük bir kısmını tek başına karşıladığı belirtiliyor.
Uzmanlar, bu stratejik hamlenin Tahran'ın masadaki elini güçlendirdiğini ve olası yeni yaptırımlara karşı rejime dayanma süresi kazandırdığını vurguluyor. Washington ve Pekin arasında yeni bir gerilim hattı yaratan bu petrol trafiğinin, önümüzdeki dönemde küresel enerji politikasının ve jeopolitik dengelerin en sıcak başlıklarından biri olmaya devam etmesi bekleniyor.
