Küresel iklim krizinin yıkıcı etkileri, dünyanın en sıcak ve kurak coğrafyalarında tüm şiddetiyle hissedilmeye devam ediyor. Dünyanın en kurak bölgelerinden biri olan Doğu Afrika'daki Etiyopya’nın Afar bölgesi, aşırı sıcakların yarattığı ekolojik krizin merkez üssü haline geldi. Bölgede nesillerdir deve yetiştiriciliği yaparak hayatlarını sürdüren yerel halk, daha önce tarihte eşine benzerine rastlanmamış şiddette hava sıcaklıklarıyla mücadele ediyor.
Yüksek sıcaklıklar ve kavurucu güneş, çöllerin simgesi haline gelen tek hörgüçlü develeri bile tükenme noktasına getirdi. Uzun yıllar boyunca zorlu çöl şartlarına ve susuzluğa karşı gösterdikleri muazzam dirençle bilinen bu hayvanlar, artık artan sıcak dalgaları karşısında çaresiz kalıyor. Ayaklarında derin kabarcıklar oluşan, derileri yanan ve gözleri sürekli sulanan develer hızla güçten düşüyor. Özellikle son dönemde dünyaya gelen yavruların hayata tutunamaması, durumun ulaştığı vahim boyutu gözler önüne seriyor. Eskiden bölge halkına ve hayvanlara nefes aldıran serin rüzgarların yerini kavurucu sıcak hava dalgaları alırken, hayvancılık faaliyeti de sürdürülemez bir çıkmaza giriyor.
Bilimsel araştırmalar da Afrika genelindeki bu dramatik tabloyu doğruluyor. Normal şartlarda vücut ısılarını gün içinde geniş bir aralıkta esneterek su kaybını minimumda tutabilen bu dayanıklı canlılar, termometrelerin kritik sınırları aşmasıyla birlikte şiddetli bir ısı stresine maruz kalıyor. Kuzey ve Doğu Afrika'yı kasıp kavuran kuraklık, derin bir su ve besin kıtlığını beraberinde getirerek hayvanların bağışıklık sistemini tamamen çökertiyor.
Saha araştırmaları ve veteriner raporları, deve ölümleri ile hastalıklarda rekor düzeyde bir artış yaşandığını gösteriyor. Somali ve Kenya gibi Doğu Afrika ülkelerinde, kuraklığa bağlı nedenlerle develerin neredeyse yarısının telef olduğu bölgeler bulunuyor. Aşırı sıcaklar develerin hücresel yapısına ciddi zararlar verirken, enfeksiyonlara karşı dirençlerini kırıyor, süt verimini düşürüyor ve üreme mekanizmalarını bozuyor. Cezayir, Fas ve Tunus gibi Kuzey Afrika ülkelerinde de yaz aylarındaki aşırı sıcaklar doğrudan toplu hayvan ölümlerini tetikliyor.
Yaşanan bu ekolojik çöküş, bölgedeki insan yaşamını da doğrudan tehdit ediyor. Yüzyıllardır aynı topraklar üzerinde göçebe veya yerleşik bir hayat süren deve yetiştiricileri, hayvanlarına bir avuç su ve yem bulabilmek umuduyla geleneksel yurtlarını terk etmek zorunda kalıyor. Güney bölgelerine doğru zorunlu bir göç dalgası başlatan aileler, ekonomik geçim kaynaklarının tamamen yok olmasıyla karşı karşıya.
Çölde hayatta kalabilmenin son kalesi olarak kabul edilen develerin dahi aşırı sıcaklara boyun eğmesi, iklim krizinin artık teorik bir tartışma değil, canlı yaşamını doğrudan tehdit eden acı bir gerçek olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
