Türkiye’nin en değerli kültürel miraslarının başında gelen Ayasofya-i Kebir Camii Şerifi’nde yürütülen kapsamlı restorasyon ve koruma çalışmalarında önemli bir eşik daha aşıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Fatih Sultan Mehmed’in emaneti olan tarihi yapıda devam eden çalışmaları yerinde inceleyerek, gelinen son nokta hakkında detaylı bilgiler paylaştı. Yapının tarihindeki en büyük ve bütüncül bakım onarım sürecinden geçtiğini vurgulayan yetkililer, arkeolojiden güçlendirmeye kadar geniş bir yelpazede mesai harcandığını belirtti.
Yürütülen projeler doğrultusunda bugüne kadar üç etaptaki çalışmalar başarıyla tamamlandı. İlk etapta güney cephe bahçesinde bulunan III. Mehmet, II. Selim, III. Murat ve Şehzadeler türbeleri ele alındı. Bu kapsamda türbelerin kurşun örtüleri yenilenirken, dış cepheler titizlikle temizlendi ve ahşap kapaklar konserve edildi. Üçüncü etapta ise özellikle galeri katının ziyaretçilere açılmasına yönelik kritik adımlar atıldı. Ziyaretçi güzergâhları yeniden düzenlenirken; X-Ray cihazları, turnikeler, bilet gişeleri, modern aydınlatma ve acil anons sistemleri gibi altyapı imalatları bitirildi. Galeri katındaki mermer ve ahşap yüzeyler temizlenerek koruma altına alındı.
Çalışmaların en hassas aşamalarından biri olan ikinci etap ise planlandığı şekilde devam ediyor. Kuzeydoğu minaresinde statik güçlendirme çalışmaları çerçevesinde kontrollü bir söküm gerçekleştirildi ve paslanmaz çelik plakalarla depreme karşı dayanıklılığı artırıldı. Ana kubbe ve yarım kubbelerin güçlendirilmesi ise dış yüzeyden yürütülüyor. Mozaiklerin zarar görmemesi ve hava şartlarından etkilenmemesi amacıyla ana kubbe geçici olarak branda ve özel örtü sistemleriyle kapatıldı. Ayrıca ibadet ile restorasyonun aynı anda yürütülebilmesi için iç mekânda devasa bir çelik platform ve iskele sistemi kuruldu.
Sadece yapının üst kısımları değil, yer altı da titiz bir inceleme ve temizlik sürecinden geçiyor. Yeraltı tünelleri, Vezir Bahçe ve Batı Bahçe bölgelerinde başlatılan kazı ve temizlik çalışmalarının büyük bir kısmı tamamlandı. Tarihi tünellerde tespit edilen yapısal hasarlar özgün malzemelere sadık kalınarak onarılırken, paslanmaz çelik tahkimatlarla güvenlik üst düzeye çıkarıldı. Uzman ekiplerin denetiminde süren bu devasa restorasyon hamlesiyle, Ayasofya’nın geleceğe güvenle taşınması amaçlanıyor.
