Tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapan ve Anadolu'nun Türk-İslam kapısı olarak bilinen Ani'de yürütülen arkeolojik kazı çalışmalarında heyecan verici bir keşfe imza atıldı. Sultan Alparslan'ın 1064 yılındaki fethiyle Türk hakimiyetine giren antik kentteki Selçuklu Mezarlığı'nda, kufi hat sanatıyla işlenmiş ve üzerinde Hz. Muhammed'in ismi bulunan tarihi bir bezemeli taş gün yüzüne çıkarıldı.
2021 yılından bu yana titizlikle sürdürülen kazı çalışmalarında elde edilen bu özel eser, 51'e 21 santimetre boyutlarında ve kabartma tekniğiyle üretilmiş bir mimari parça olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, eserin bir Selçuklu kümbetine ait olduğunu değerlendiriyor. Eserin merkezinde yer alan sekiz köşeli yıldız motifinin etrafındaki yazı kuşağında, kufi hatla 'Hz. Muhammed' isminin altı kez tasarlandığı tespit edildi. Ancak zamanla tahribata uğrayan ve günümüze yalnızca yarısı ulaşabilen eserin üzerinde, bu mukaddes ismin üç kez okunduğu belirtildi.
Tarihi buluntu, ecdadın İslam Peygamberine duyduğu derin sevginin ve bağlılığın somut bir nişanesi olarak değerlendiriliyor. Benzer süsleme kompozisyonlarının ve hat sanatının, Erzincan Tercan'daki Mama Hatun Kümbeti, Malatya Ulu Cami, Beyşehir Eşrefoğlu Cami ve Konya'daki Tahir ile Zühre Mescidi gibi dönemin önemli yapılarında da yer aldığı biliniyor.
Ani'deki Selçuklu Mezarlığı'nda gerçekleştirilen kazılar, buranın Anadolu'daki ilk Türk-İslam mezarlığı ve ilk Türk şehitliği olduğunu gözler önüne seriyor. İlk fetih camisi ve mescit gibi yapıları da bünyesinde barındıran antik kent, Anadolu Türk-İslam medeniyetinin köklerini aydınlatmaya devam ediyor.
