Küresel ticaret dengelerini sarsacak yeni bir hamle Washington yönetiminden geldi. ABD, ithalat hacminin neredeyse tamamını oluşturan 60'tan fazla ülkeye yönelik yeni gümrük vergisi dalgasını resmen başlatıyor. Alınan karar doğrultusunda, söz konusu ülkelerden gelen ürünlere yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen oranlarda ek mali yükümlülükler getirildi.
Uygulamanın arkasındaki ana gerekçe olarak, ticaret ortaklarının zorla çalıştırma yoluyla üretilen mallara karşı yeterli yasal önlem almaması ve bu yasakları uygulamada eksik kalması gösterildi. ABD Ticaret Temsilciliği makamları, ülkenin yaklaşık bir asırdır bu tür ürünlerin ithalatını yasakladığını ve titizlikle denetlediğini hatırlatarak, ticaret ortaklarının da aynı hassasiyeti göstermesi gerektiğinin altını çizdi. Yetkililer, bu adımın hem insan hakları ihlallerini önlemeyi hem de küresel ticaretteki adaletsizlikleri gidermeyi amaçladığını vurguladı.
Yeni gümrük vergileri, Yüksek Mahkemenin daha önceki kapsamlı vergi düzenlemelerini iptal etmesinin ardından devreye sokulan geçici küresel vergilerin süresinin dolmasıyla birlikte gece yarısı itibarıyla yürürlüğe girdi. Washington yönetimi, söz konusu hamle için 1974 Ticaret Yasası'nın 301. Maddesi'ne dayanıyor. Bu madde, ABD başkanına haksız veya ayrımcı ticaret politikaları yürüten ülkelere karşı gümrük vergisi ve yaptırım uygulama yetkisi tanıyor.
Öte yandan, tedbirleri sıkılaştıran bazı ülkeler için vergi oranlarında esnekliğe gidildiği görüldü. Örneğin Hindistan için öngörülen vergi oranı yüzde 12,5'ten yüzde 10 seviyesine indirildi. Bununla birlikte, petrol, doğalgaz, gübre gibi kritik ürünler ile komşu ülkelerle yapılan özel ticaret anlaşmaları kapsamındaki bazı mallar yeni vergilerden muaf tutuldu. Analistler, gümrük vergilerinin nihuiyetinde ithalatçı şirketler aracılığıyla tüketicilere yansıyabileceğine dikkat çekerken, yaklaşan seçimler öncesinde artan yaşam maliyetleri ortamında bu kararın ekonomik ve siyasi yansımalarının nasıl olacağı merakla takip ediliyor.
