İstanbul'da kentsel dönüşüm hareketliliği tüm hızıyla sürerken, büyük ilgi gören 'Yarısı Bizden' kampanyasında da geri sayım başladı. 31 Aralık 2026 tarihine kadar riskli yapı kararı aldıran mülk sahiplerinin faydalanabileceği bu süreçte, devlet tarafından konut başına 875 bin lira hibe, 875 bin lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sağlanıyor. Ancak uzmanlar, süreyi kaçırma endişesi yaşayan vatandaşların aceleci kararlar alarak yanlış müteahhit ve hatalı sözleşmelere imza atabileceği konusunda uyarıyor.
Dönüşüm sürecinin en kritik adımlarından biri, binanın bulunduğu parselin imar durumunun detaylıca incelenmesiyle başlıyor. Mevcut imar durumunun ne olduğu, parsele ne kadar inşaat yapılabileceği, herhangi bir kesinti bulunup bulunmadığı ve en önemlisi mevcut binanın aynı şartlarda yeniden inşa edilip edilemeyeceği mutlaka araştırılmalı. Aksi takdirde, bazı parsellerde aynı hakkın korunamaması malikler ile müteahhitler arasında büyük anlaşmazlıklara yol açabiliyor.
Sözleşme aşamasına geçilmeden önce tapuların da titizlikle incelenmesi gerekiyor. Şerh ve beyanların kontrol edilmemesi, inşaat başladıktan sonra içinden çıkılması imkansız hukuki krizleri tetikleyebilir. Uzmanların en çok vurguladığı konu ise doğru müteahhit seçimi. Sadece geçmişteki projelere bakmak yeterli değil; firmanın mali gücü, öz sermayesi, geçmişte konkordato ya da iflas yaşayıp yaşamadığı, vergi ve SGK borçları ile bankalar nezdindeki itibarı mutlaka detaylıca araştırılmalıdır.
Sözleşmelerde sıkça karşılaşılan bir diğer sorun ise teslim sürelerinin muğlak bırakılmasıdır. 'Ruhsat tarihinden itibaren 24 ayda bitecek' gibi genel ifadeler yerine; ruhsatın alınacağı tarih, inşaatın başlangıcı, her bir merhalenin süresi, iskân süreci ve anahtar teslim tarihi net bir şekilde sözleşmeye yazılmalıdır. Ayrıca gecikme durumunda maliklere sözleşmeyi fesih hakkı tanınması da büyük bir güvencedir. Teknik şartnamede 'muadil malzeme kullanılacaktır' gibi belirsiz ifadelerden kaçınılmalı, kullanılacak ürünlerin marka ve kalitesi tek tek belirtilmelidir.
Anahtar teslim aşamasında ise eksik veya kusurlu imalatlara karşı 'kayıtsız şartsız teslim alındı' belgelerine imza atılmamalı, tespit edilen eksiklikler tutanağa geçirilmelidir. Kontroller sadece daire içiyle sınırlı kalmamalı; asansör, sığınak, otopark ve çatı gibi ortak alanlar da titizlikle incelenmelidir.
