Günümüzde sosyal medya platformlarında karşımıza çıkan cazip yatırım reklamları, sıradan birer içerik olmaktan çıkıp profesyonelce kurgulanmış birer dolandırıcılık tuzağına dönüşmüş durumda. Kötü niyetli kişiler, artık sadece sahte web siteleri kurmakla kalmıyor; halkın güvenini kazanmış büyük şirketlerin isimlerini, logolarını ve hatta şirket yöneticilerinin yapay zeka ile üretilmiş gerçeğe yakın sahte görüntülerini kullanarak milyonlarca insanı hedef alıyor.
Son dönemde bu yöntemin en somut örneklerinden biri, adı üzerinden yürütülen kampanyalarla gündeme gelen Baykar oldu. Şirket, sosyal medyada dolaşıma sokulan ve yöneticilerinin yapay zeka destekli sahte videolarıyla desteklenen yatırım vaatlerine karşı vatandaşları defalarca uyardı. Baykar, halka arz edilmiş bir kurum olmadığını ve bireysel yatırımcılardan hiçbir şekilde para kabul etmediğini vurgularken, bu durum organize bir suç şebekesinin izlediği sinsi müşteri yolculuğunu gözler önüne seriyor.
Bilişim uzmanları, dolandırıcılık sürecinin ilk adımının doğrudan para istememek üzerine kurulduğuna dikkat çekiyor. Kullanıcılar, sosyal medyada son derece profesyonel hazırlanan reklamlara tıklayarak güvenilir bir haber sitesi veya resmi bir kurum sayfası taklidi yapan sahte platformlara yönlendiriliyor. Burada 'sınırlı yatırım fırsatı' ya da 'ek gelir imkanı' gibi vaatlerle kandırılan kişilerden ad, soyad ve telefon gibi iletişim bilgileri alınıyor. Böylece mağdur, suç şebekesinin potansiyel müşteri listesine dahil ediliyor.
Bilgilerini kaptıran kişiler, kısa süre sonra kendilerini 'yatırım danışmanı' veya 'portföy uzmanı' olarak tanıtan dolandırıcılar tarafından aranıyor. İlk etapta büyük meblağlar talep edilmeyerek, '5 bin veya 10 bin lira ile deneyebilirsiniz' yaklaşımıyla güven tesis ediliyor. Sahte yatırım platformlarında kişiye özel hazırlanan arayüzlerde paranın katlandığı gösteriliyor; hatta sistemin gerçek olduğuna inandırmak için bazen küçük miktarlarda para çekilmesine bile izin veriliyor. Ancak asıl vurgun, mağdur daha büyük yatırımlar yapmaya ikna edildikten veya kredi çekmeye zorlandıktan sonra gerçekleşiyor.
Mağdur parasını çekmek istediğinde ise 'vergi borcu', 'bloke kaldırma ücreti' ya da 'komisyon' adı altında yeni ödemeler talep ediliyor. Sürekli olarak kazanç sağlandığı algısı yaratıldığı için kurbanlar bu ek ödemeleri sorgulamıyor ve kayıpları kartopu gibi büyüyor. Uluslararası veriler de bu tehlikenin boyutunu gözler önüne seriyor; 2020 yılında dolandırıcılara kaptırılan küresel miktar 261 milyon dolar seviyesindeyken, bu rakamın milyarlarca dolara ulaşması sorunun ne denli büyük bir ekonomik tehdit haline geldiğini kanıtlıyor.
Uzmanlar, bu tür tuzaklardan korunmak için sosyal medyada görülen reklamlara asla doğrudan tıklanmaması gerektiğini belirtiyor. Şirketlerin resmi web adreslerinin tarayıcıya manuel olarak yazılması ve ilgili kurumun yatırım kabul edip etmediğinin mutlaka teyit edilmesi hayati önem taşıyor. Ayrıca para transferi aşamasında IBAN sahibinin adı ile yatırım yapılan şirketin uyuşmaması, dolandırıcılık şüphesini kesinleştiren en büyük işaret olarak gösteriliyor.
Eğer bir kişi tuzağa düştüğünü fark ederse, ilk olarak dolandırıcılarla para akışını tamamen kesmeli ve tek bir kuruş bile daha göndermelidir. Saniyelerin bile önemli olduğu bu süreçte derhal bankanın güvenlik birimi aranmalı, işlemlerin iptali ve hesapların bloke edilmesi talep edilmelidir. Aynı zamanda reklam ekran görüntüleri, mesajlar, dekontlar ve sahte site adresleri gibi hiçbir delil silinmeden saklanmalı ve adli makamlar ile paylaşılmalıdır.
