Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde hazırlanan 2026-2030 dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı, ülkenin teknoloji vizyonunu kökten değiştirmeye hazırlanıyor. Kamu kaynakları ile özel sektör yatırımlarını buluşturacak olan bu kapsamlı plan, toplamda 1 trilyon lirayı aşan devasa bir ekonomik değer yaratmayı hedefliyor. Süreç boyunca kamu bütçesinin yanı sıra uluslararası fonlar, teşvik mekanizmaları ve güçlü kamu-özel iş birlikleri aktif olarak kullanılacak.
Projenin en dikkat çekici ayaklarından birini, altyapısı önceden tamamlanmış özel statülü "yapay zeka büyüme bölgeleri" oluşturuyor. Enerji, arazi ve telekomünikasyon altyapısı kusursuz şekilde kurgulanacak bu bölgelerde, hızlandırılmış izin ve ruhsat süreçleri uygulanacak. Düşük karbonlu elektrikle beslenecek olan bu özel sahalarda, birden fazla şirketin ortaklaşa yararlanabileceği yüksek kapasiteli "yapay zeka fabrikaları" kurulacak. Bu merkezler; devasa hesaplama güçleri, model geliştirme araçları, test ortamları ve mentörlük hizmetleriyle KOBİ'ler ile girişimcilere katma değer sağlayacak.
Finansman tarafında ise yenilikçi bir model devreye sokuluyor. Temel araştırmalardan girişimlerin ölçeklenmesine kadar uzanan süreci desteklemek amacıyla oluşturulan "Yapay Zeka Finansman Merdiveni", Ulusal Yapay Zeka Araştırma Fonu ve Yapay Zeka Büyüme Fonu olmak üzere iki ana ayaktan meydana geliyor. Araştırma fonu erken aşama projelere en az 10 milyar lira aktarırken, ürün-pazar uyumunu kanıtlayan yerli girişimler 15 milyar liralık büyüklükteki büyüme fonu ile desteklenecek.
Uygulama takvimine göre, bir yıl içinde ilk büyüme bölgesinin ilan edilmesi ve ana yatırımcıların seçilmesi planlanıyor. 2028 sonuna kadar en az 5 büyüme bölgesinin hayata geçirilmesi, 2030 yılına kadar ise veri merkezi ve yapay zeka alanında 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımına ulaşılması öngörülüyor. Ayrıca KOBİ'lerin fikirlerini hızla ürüne dönüştürebilmesi adına ilk 12 ayda en az 1000 yapay zeka kuponu dağıtılacak.
