Türk cumhuriyetleri ile ticari ilişkiler, son yıllarda karşılıklı ticaretin artırılması ve ekonomik işbirliğinin derinleştirilmesine yönelik adımlarla güçleniyor. Türkiye, bu ülkelerle özellikle müteahhitlik, enerji, ulaştırma, sanayi, tarım ve lojistik alanlarında işbirliklerine odaklanıyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden yapılan derlemeye göre, yılın ilk yarısında Türk cumhuriyetlerine toplam 5 milyar dolarlık ihracat yapılırken, bu ülkelerden 4,4 milyar dolarlık ithalat gerçekleştirildi. Böylelikle söz konusu dönemde Türk cumhuriyetleriyle 9,4 milyar dolarlık ticaret hacmi oluştu.
Türkiye, yılın ilk 6 ayında söz konusu ülkelerle dış ticaretinde 614,9 milyon dolarlık fazla elde etti. Kazakistan, 1,5 milyar dolarla bu dönemde en fazla ihracat yapılan ülke oldu.
Bunu 1,4 milyar dolarla Azerbaycan, 945,6 milyon dolarla Özbekistan, 594,4 milyon dolarla Kırgızistan ve 583,6 milyon dolarla Türkmenistan takip etti. Türkiye'nin, Orta Asya'daki en büyük ticaret ortağı olan Kazakistan ile enerji, ulaştırma-lojistik, tarım, savunma sanayisi, teknoloji, müteahhitlik ve yatırım alanlarında işbirlikleri bulunuyor.
Halihazırda 3 binden fazla Türk sermayeli şirket, bu ülkede faaliyet gösteriyor. Kazakistan ile 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunurken, ilişkiler stratejik alanlarda güçleniyor.
Özellikle bu ülkeyle imzalanan Orta Koridor'a ilişkin demir yolu anlaşmasıyla, güzergahtaki demir yolu yük taşımacılığının hacim ve hizmet kalitesinin artırılması hedefleniyor. Bu kapsamda, iki ülke arasında düzenli blok tren seferlerinin başlatılması, Bakü-Tiflis-Kars Demir Yolu Hattı üzerinden yük trafiğinin artırılması planlanıyor.
Son yıllarda iki kardeş devlet arasında savunma sanayisi alanında yakın işbirliği de gerçekleştiriliyor. Bu doğrultuda iki ülke, ANKA insansız hava araçlarının (İHA) Kazakistan'da üretimi, bakımı ve onarımına yönelik çalışmaları sürdürüyor.
Türkiye-Azerbaycan arasında geçen yıl imzalanan 110 maddelik eylem planıyla ticaretten sanayiye, yatırımdan müteahhitliğe, ulaştırmadan enerjiye birçok alanda işbirliklerine odaklanılıyor. Bu kapsamda söz konusu ülkeyle 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunuyor.
İki ülke arasındaki yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması ile çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları da ikili ticari ve ekonomik ilişkilerin hukuki altyapısını oluşturuyor. Özbekistan ile ticari ilişkilerde özellikle serbest bölgeler, savunma sanayisi ve dijital ekonomi alanlarındaki işbirliği dikkati çekiyor.
Bu kapsamda iki ülke arasında yılın başında serbest bölgeler alanında imzalanan anlaşmayla, bölge tasarımı, yönetimi ve tanıtım modelleri için deneyim ve iyi uygulamaların paylaşılması amaçlanıyor. Ayrıca söz konusu bölgelerde yatırım ortamını iyileştirmek için ortak çalışmalar yürütülmesi de hedefleniyor.
Ayrıca, Türkiye'deki OSTİM Organize Sanayi Bölgesi ekosisteminin Özbekistan'da uygulanmasına yönelik çalışmalar kapsamında Özbek-Türk Organize Sanayi Bölgesi'nin kurulmasına yönelik süreç de devam ediyor.
