Türk bilim insanlarının sağlık alanındaki uluslararası başarılarına bir yenisi daha eklendi. Üç köklü üniversitenin ortaklığında kurulan Sağlık Biyoteknolojisi Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (SABİOTEK) bünyesinde çalışan 12 Türk akademisyen, tıp dünyasında heyecan yaratan önemli bir projeye imza attı. Romanya'da 17 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen prestijli uluslararası buluş ve inovasyon yarışması Euroinvent 2026'da sergilenen proje, jürinin büyük beğenisini kazanarak altın madalya ve WIIPA ödülüne layık görüldü.
Yıldız Teknik Üniversitesi, Marmara Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa'nın güçlerini birleştirdiği bu ortak çalışmada, cilt kanserinin en tehlikeli ve agresif türleri arasında yer alan melanomun tedavisinde kullanılmak üzere yenilikçi bir sistem geliştirildi. Türkiye'nin bilimsel araştırma kurumları TÜBİTAK ve TÜSEB tarafından da desteklenen proje kapsamında, kemoterapi ile fototermal tedaviyi tek bir çatı altında birleştiren hidrojel tabanlı mikroiğne yaması üretildi. Geliştirilen bu özel yama, ilaçların vücuda gelişi güzel dağılmasını önleyerek doğrudan kanserli tümör bölgesine kontrollü bir şekilde ulaştırılmasını sağlıyor.
Geleneksel kanser tedavilerinde karşılaşılan en büyük zorluklardan biri olan sistemik yan etkileri minimuma indirmeyi hedefleyen yöntem, aynı zamanda tedavi sürecini de yarı yarıya kısaltma potansiyeli taşıyor. Cerrahi bir müdahaleye gerek kalmaksızın pratik bir şekilde uygulanabilen bu yeni nesil tedavi teknolojisinin patent süreçleri de resmi olarak başlatıldı. Projenin teknik detaylarına ilişkin bilgi veren Yıldız Teknik Üniversitesi Biyomühendislik Bölümü Öğretim Üyesi ve SABİOTEK Eş Direktörü Cem Bülent Üstündağ, geliştirilen sistemin çalışma prensibini şu sözlerle anlattı:
"Tasarladığımız sistem sayesinde ilaçlar, lokal olarak yalnızca kanserli dokunun bulunduğu bölgeye mikro iğneler vasıtasıyla aktarılıyor. Belirli bir dalga boyundaki ışıkla sistemi uyardığımızda kuantum noktaları aktifleşiyor ve yama ısınmaya başlıyor. Bu sayede o bölgedeki kanserli hücrelerin proteinleri hasar görerek hücre ölümü tetikleniyor. Aynı anda kontrollü bir ilaç salınımı da gerçekleşiyor. Yani hem hipertermi yani ısı etkisiyle hücreler baskılanıp apoptoza uğratılıyor hem de kemoterapik ilaçlar doğrudan hedefi vuruyor. İlaç, mikroiğnelerin derinin alt katmanlarına inmesiyle doğrudan tümör üzerinde etkisini gösteriyor ve süreci oldukça hızlandırıyor."
Bilim dünyasında büyük yankı uyandıran bu buluşun, ilerleyen dönemde klinik çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte kanser hastalarının yaşam kalitesini artırması ve tedavi süreçlerini kökten değiştirmesi bekleniyor. Türk akademisyenlerin uluslararası alanda elde ettiği bu gurur verici başarı, ülkenin sağlık biyoteknolojisi alanındaki potansiyelini bir kez daha gözler önüne serdi.
