Türkiye'de motosiklet kullanımında son yıllarda önemli artış yaşandı. Motosikletler 2019'da toplam taşıt sayısının yüzde 14,1'ini oluştururken, 2026 itibarıyla Türkiye'deki 34,7 milyon taşıtın 7,3 milyonunu, yani yüzde 21,3'ünü motosikletler oluşturdu.
Bu yıl 1 Ocak-8 Temmuz döneminde ülke genelinde 138 bin 833 ölümlü veya yaralanmalı trafik kazası meydana geldi. Bu kazaların 69 bin 131'inin motosikletlerin karıştığı kazalar olduğu belirlendi. Motosiklet sayısındaki artış ve kaza verileri üzerine Bakan Çiftçi'nin talimatıyla kazaların önlenmesi, sürücülerin trafikte daha görünür hale getirilmesi ve toplumda farkındalık oluşturulması amacıyla "2026-2027 Motosiklet Denetimleri Eylem Planı" hazırlandı.
Yasal düzenlemelerin hayata geçirilmesi ve denetim etkinliğinin artırılmasına yönelik plan, 1 amaç, 4 hedef ve 34 performans göstergesinden oluşuyor. Eylem planındaki çalışmalar 25 paydaş kurumun katılımıyla yürütülecek. Eylem planının öncelikli çalışma alanlarından birini, motosiklet ve motorlu bisiklet sürücülerinin özellikle kavşaklarda diğer araç sürücüleri tarafından daha kolay fark edilmesi oluşturuyor. Bu kapsamda, motosikletlerin araçların arasında sıkışmasını ve araçların sağa veya sola dönüşleri sırasında meydana gelebilecek çarpışmaları önlemek amacıyla trafik yoğunluğunun yüksek olduğu kavşaklarda motosikletler için özel bekleme alanları oluşturulması araştırılacak. Trafik ışıklarında diğer araçların önünde yer alması planlanan "motosiklet rezerv alanları" ile motosiklet sürücülerinin daha görünür hale getirilmesi ve ışık değişiminde güvenli ve düzenli kalkış yapılması hedefleniyor.
Araştırmaların ardından uygulamaya yönelik rehber hazırlanacak. Şehir içi trafikte motosikletlerin duran veya düşük hızla seyreden araçların arasında kontrollü biçimde ilerlemesine imkan sağlayan "şerit paylaşımı" uygulamasının Türkiye'de uygulanabilirliği de araştırılacak.
Uygulamanın trafik güvenliğine ve trafik akışına etkileri ile motosiklet kullanıcılarının karşılaşabileceği riskler değerlendirilecek. Araştırma sonuçları doğrultusunda belirlenecek pilot ilde uygulama test edilerek, sonuçları takip edilecek.
Motosiklet sürücülerinin, yolcuların ve motosikletlerde kullanılan taşıma kutularının gece ve düşük görüş koşullarında daha kolay fark edilmesini sağlamak amacıyla reflektif, yani yansıtıcı özellikte ekipman ve materyallerin kullanımı da teşvik edilecek. Bu doğrultuda bilgilendirme, farkındalık ve yaygınlaştırma faaliyetleri gerçekleştirilecek.
Eylem planı kapsamında motosiklet ve motorlu bisikletlerde mevzuata aykırı şekilde motor gücünün artırılması veya aracın teknik özelliklerinin değiştirilmesinin önüne geçilmesine yönelik çalışmalar da yürütülecek. Teknik olarak güvenli olmayan modifikasyonların engellenmesi, araçların üretim ve güvenlik standartlarının korunması için denetim ve bilgilendirme faaliyetleri artırılacak.
Motosikletlerde ABS olarak bilinen Kilitlenmeyi Önleyici Fren Sistemi ile benzeri güvenlik teknolojilerinin kazaların ve can kayıplarının azaltılmasındaki önemine ilişkin kamuoyu bilgilendirilecek. Sürücülerin bu teknolojilere sahip motosikletleri tercih etmelerini sağlamak amacıyla farkındalık çalışmaları yapılacak.
Motosiklet kullanıcılarının trafik kurallarına uyumunun artırılması ve ihlallerin azaltılması amacıyla denetim faaliyetleri de güçlendirilecek. Elektronik denetim sistemleri ve diğer teknolojik imkanlardan yararlanılarak gerçekleştirilecek denetimlere trafik birimlerinin yanı sıra resmi ve sivil diğer birimler de katılacak.
Müşterek denetimlerle tehlikeli sürüş, koruyucu ekipman kullanmama, mevzuata aykırı teknik değişiklik ve diğer trafik ihlallerinin önlenmesi hedeflenecek. Plan çerçevesinde motosiklet ve motorlu bisiklet kullanıcılarına yönelik güvenli sürüş eğitimleri de hazırlanacak.
İlk ve ortaöğretim kurumları ile üniversitelerde öğrencilere yönelik bilinçlendirme faaliyetleri düzenlenecek, motosiklet sürücülerine ise hedef gruplara özgü eğitim programları uygulanacak. Güvenli sürüş kültürünün geliştirilmesi ve motosikletlerin karıştığı ölümlü veya yaralanmalı kazaların azaltılması amacıyla kamu spotu, broşür, afiş ve diğer bilgilendirme materyalleri hazırlanarak yaygınlaştırılacak.
