ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve nükleer görüşmelerin başlaması karşılığında sunduğu 7 günlük ateşkes teklifini reddettiği iddia edildi. Wall Street Journal'ın (WSJ) ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre Trump, yardımcılarına kasım ayındaki ara seçimlerin ardından İran'ı bombalamaya yeniden başlayacağını söyledi.
Tahran'ın önerisi, ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılmasını ve nükleer program konusunda müzakerelerin yeniden başlatılmasını öngörüyordu. ABD'li yetkililere göre Washington, İran'a ve arabulucu ülkelere Trump'ın deniz ablukasını kaldırma niyetinde olmadığını bildirdi.
ABD yönetiminin, ekonomik baskının sürdürülmesinin Tahran'ı Washington ve Basra Körfezi'ndeki Arap ülkeleri açısından daha uygun koşullar içeren bir anlaşmaya zorlayabileceğine inandığı belirtildi. Katar ve diğer bölgesel arabulucuların ise İran ile ABD arasındaki görüşmeleri yeniden başlatmak için BM Genel Kurulu toplantıları sırasında temaslarını sürdürdüğü aktarıldı.
Bir ABD yetkilisi, Washington ile Tahran'ın nükleer mesele de dahil olmak üzere arabulucular üzerinden müzakerelere devam ettiğini söyledi. Aynı yetkili, petrol tankerlerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini sağlamak amacıyla ABD öncülüğünde yürütülen çabaların, anlaşma üzerindeki aciliyeti azalttığını belirtti.
WSJ'nin haberine göre Trump, İran'ın teklifini kabul etmek yerine yardımcılarına kasım ayındaki ara seçimlerin ardından İran'a yönelik saldırıların yeniden başlayabileceğini söyledi. Ancak ABD'li yetkililer, Trump'ın yeniden büyük çaplı askeri operasyon başlatma konusunda isteksiz olduğunu belirtti.
Bunun nedenlerinden birinin ABD'nin azalan mühimmat stoklarını diğer olası krizler için muhafaza etmek istemesi olduğu öne sürüldü. Trump'ın planladığı olası saldırıların kapsamının ise henüz netleşmediği ifade edildi.
Yetkililer, savaşın önümüzdeki haftalarda uzaması ve ara seçimlerin sonuçlarının ortaya çıkmasıyla Trump'ın mevcut tutumunun değişebileceğini de belirtti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğinin yeniden başlaması için arabulucular üzerinden Washington'a 7 günlük "kesin" bir plan sunduklarını açıklamıştı.
Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilere göre teklif, Katar'da pazar günü düzenlenen görüşmelerde gündeme geldi. Buna göre İran, ABD'nin deniz ablukasını kaldırması karşılığında gemilere yönelik saldırılarını durdurmayı ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmayı önerdi.
Plan kapsamında İran'ın bazı varlıklarının dondurulmasının kaldırılması ve ülkenin petrol ihracatına yönelik yaptırımların hafifletilmesi de yer aldı. Buna karşılık Tahran'ın nükleer program konusunda yeniden müzakere masasına dönmesi öngörüldü.
DEVRİM MUHAFIZLARI'NDA DİKKAT ÇEKEN HAZIRLIK Arap arabulucular, İranlı diplomatların savaşı sona erdirmek için bir dizi öneri sunduğunu ve ülkede derinleşen ekonomik krizin farkında olduklarını aktardı. İran Devrim Muhafızları'nın da yeni bir anlaşma formülünü kabul etmeyeceği ve uzun süreli bir savaşa hazırlandığı belirtildi.
Devrim Muhafızları'nın, Trump ile haziran ayında varılan ön anlaşmaya daha yakın şartlara dönmek istediği aktarıldı. Söz konusu anlaşmada İran'a yönelik petrol yaptırımlarının kaldırılması, Tahran'ın dondurulmuş varlıklarına erişiminin sağlanması ve Hürmüz Boğazı'nın yönetiminde İran'a rol verilmesi karşılığında su yolunun yeniden açılması öngörülüyordu