Küresel enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan kritik gelişmeler ve Washington ile Tahran hattındaki gerilimin tırmanmasıyla birlikte yeni bir fiyat dalgasıyla karşı karşıya kaldı. ABD yönetimi tarafından İran'a yönelik uygulanan yoğun ekonomik baskı ve yaptırım politikaları, boğazdaki deniz trafiğinin neredeyse durma noktasına gelmesine yol açtı. Hafta boyunca Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan tanker sayısının tek haneli rakamlara kadar gerilemesi, küresel petrol arzına yönelik endişeleri tırmandırdı.
Yaşanan bu daralma piyasalardaki jeopolitik risk primini hızla yukarı çekerken, küresel gösterge kabul edilen Brent petrolün ekim vadeli kontratları haftayı yükselişle kapattı. Son iki haftalık periyotta Brent petroldeki değer kazancı yüzde 12'yi geride bırakırken, ABD Batı Teksas türü ham petrol de benzer bir yukarı yönlü ivme yakaladı. Uzmanlar, arz kesintilerinin derinleşmesi durumunda psikolojik sınır olan 100 dolar eşiğinin yeniden test edilmesinin kaçınılmaz olabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Piyasaların odak noktasında ise ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in duyurmaya hazırlandığı yeni ve kapsamlı yaptırım paketi yer alıyor. Washington yönetimi, İran'la ticaret yürüten ülkelere yönelik baskıyı artırırken, özellikle Çin gibi büyük alıcılar hedef tahtasına oturtulmuş durumda. ABD'nin devreye sokmaya hazırlandığı ekonomik izolasyon hamleleri ve deniz yolu ablukası, Asya piyasalarındaki petrol akışını doğrudan etkiliyor. Bu durum, İran petrolünün uzun süredir sahip olduğu fiyat avantajını (iskonto) ortadan kaldırırken, ithalatçı ülkeleri alternatif arayışlarına yöneltiyor.
Öte yandan Orta Doğu'daki sevkiyat risklerinden kaçınmak isteyen Japonya gibi büyük ekonomiler, ABD'den gerçekleştirdikleri ham petrol ve LNG ithalatını tarihin en yüksek seviyelerine çıkardı. Bölge ülkelerinden Irak ise Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığı en aza indirmek amacıyla alternatif ihracat güzergahlarını devreye sokmak için harekete geçti. Önümüzdeki günlerde açıklanacak yeni yaptırım kararlarının küresel enerji fiyatlarında dalgalanmaları daha da tetiklemesi bekleniyor.
