Barselona Üniversitesinden beslenme uzmanı Ricardo Lopez-Solis liderliğindeki ekibin gerçekleştirdiği klinik çalışmada, domateste bulunan güçlü bir antioksidan olan likopenin beyin fonksiyonları ve ağ bağlantıları üzerindeki etkileri incelendi. Antioxidants dergisinde yayımlanan araştırmaya 42 orta yaşlı yetişkin katıldı.
Üç ay boyunca her gün 35 gram salça tüketen katılımcıların, yapılan zihinsel testlerde seçici dikkat seviyelerinde artış ve çağrışımsal belleklerinde hafif iyileşme görüldü. Çalışmanın 14 kişilik küçük bir grubuna uygulanan beyin taramaları ise likopen seviyesindeki artışın büyük ölçekli beyin ağlarındaki bağlantılarda belirgin değişimler yarattığını ortaya koydu.
Çapraz geçişli olarak tasarlanan araştırmada katılımcılar, üç ay boyunca günlük salça tükettikleri bir beslenme programı ile likopen bakımından fakir bir beslenme programını uyguladı. İki dönem arasında bir aylık temizlenme süreci bırakıldı.
Beslenme müdahalelerinin ardından yapılan kan tahlillerinde, salça tüketilen dönemde kanda likopen konsantrasyonunun belirgin şekilde arttığı ve beyin gelişimini destekleyen BDNF proteininde artış eğilimi olduğu saptandı. Taramalar, salça tüketiminin ardından beynin ön-duvarsal ve işitsel ağlarındaki dinlenme hali bağlantılarında düzenlenmeler yaşandığını gösterdi.
Araştırmacılar, bu nöral değişimlerin domates tüketiminin beyindeki gereksiz ağ içi etkileşimleri seyreltip sinirsel verimliliği ve uyum yeteneğini artırdığına işaret ettiğini bildirdi. Salçanın nöroinflamasyonu (sinir iltihaplanmasını) azaltma potansiyeline sahip olduğunu belirten uzmanlar, pişirme işleminin domatesin hücre duvarlarını kırarak likopenin vücut tarafından sindirilmesini kolaylaştırdığını vurguladı.
Bu nedenle pişmiş domates ve salçanın, çiğ domatese kıyasla daha yüksek oranda kullanılabilir likopen sağladığı kaydedildi. Bilim insanları, elde edilen ilk bulguların umut verici olduğunu ancak salça tüketimine bağlı bu beyin değişimlerinin uzun vadede kalıcı olup olmadığını belirlemek için daha geniş katılımlı araştırmalara ihtiyaç duyulduğunu açıkladı.
