Türkiye'nin yakın tarihinin en karanlık sayfalarından biri olarak hafızalara kazınan Diyarbakır Cezaevi'nde yürütülen dönüşüm çalışmalarında sona yaklaşılıyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Diyarbakır Anı Müzesi ve Kültür Merkezi'nde devam eden incelemeleri sırasında projenin son durumu hakkında kapsamlı bilgiler paylaştı. Yapılan bu kapsamlı çalışma ile yapının sadece geçmişin acılarını barındıran bir mekân olmaktan çıkıp, demokrasinin ve insan haklarının önemini gelecek nesillere aktaracak yaşayan bir kültür merkezine dönüştürülmesi hedefleniyor.
Projenin temelleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Temmuz 2021'deki Diyarbakır ziyareti sırasında atılmıştı. Yapılan talimatların ardından Adalet Bakanlığı hükümlülerin nakil sürecini tamamlamış ve Ekim 2022'de düzenlenen sembolik bir törenle mülkiyet Kültür ve Turizm Bakanlığına devredilmişti. Aynı yılın sonunda birinci derece tescilli korunacak yapı ilan edilen alanda, kurullarca onaylanan rölöve ve restorasyon projeleri doğrultusunda 2024 yılında inşaat çalışmaları hız kazandı.
Geçtiğimiz süreçte yapının güçlendirme çalışmaları tamamlanırken, sonradan eklenen yapılar kaldırıldı; çatı, elektrik ve mekanik altyapı tamamen yenilendi. 47 dönümlük geniş bir arazi üzerinde konumlanan kompleksin 18 bin 500 metrekarelik bölümü hafıza müzesi ve kütüphane olarak tasarlandı. Projenin konsept aşamasında ise akademisyenler, tarihçiler, sivil toplum kuruluşları ve dönemin tanığı olan mahkûmlarla ortaklaşa saha çalışmaları yürütüldü.
Açılışı 2027'nin ilk yarısında yapılması planlanan merkez, yalnızca bir müze olarak kalmayacak. Kompleks içerisinde büyük bir kütüphane, çok amaçlı sergi salonları, 520 kişilik tiyatro ve sanat etkinlikleri alanı, kafeterya ve geniş peyzaj düzenlemeleriyle zenginleştirilmiş açık hava etkinlik alanları yer alacak. Yetkililer, bu dönüşümün hem geçmişte yaşanan mağduriyetlerin unutulmamasını sağlayacağını hem de kentin sosyal ve kültürel hayatına 24 saat yaşayan bir bilim ve sanat yuvası olarak katkıda bulunacağını vurguluyor.
