Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi (BEUN) Mühendislik Fakültesi'nden uzman akademisyenler, ülkemizin en önemli gerçeği olan depremler sonrasında yaşanan bina güvenliği belirsizliğine son noktayı koyacak çığır açıcı bir buluşa imza attı. Öğretim üyeleri Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve Dr. Seda Akduman'ın öncülüğünde geliştirilen teknolojik sistem, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenerek patent alındı.
Üç yıl önce başlatılan ve titiz çalışmalar sonucunda olgunlaştırılan proje, sarsıntı anında binaların taşıyıcı unsurlarının verdiği tepkileri ölçerek yapının durumunu analiz ediyor. 'Deprem Sonrasında Hızlı Bina Hasar Tespiti Yapılmasını Sağlayan Bir Sistem ve Buna Yönelik Bir Yöntem' adını taşıyan patentli buluş, vatandaşların en büyük korkusu olan 'acaba evime güvenle girebilir miyim?' sorusuna bilimsel ve hızlı bir yanıt sunuyor.
Sistemin çalışma mekanizması hakkında bilgi veren Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, her binanın kendine has bir doğal salınım periyodu olduğunu hatırlattı. Sarsıntıların doğal birer doğa olayı olduğunu ve her sallantının tehlike arz etmediğini vurgulayan Kutoğlu, şunları kaydetti: 'Binaların sallanması fiziksel olarak gayet normaldir. Ancak kritik eşiğin aşıp aşılmadığını, yapının büyük depremlere dayanıp dayanamayacağını anlamak uzmanlık gerektirir. Vatandaşlarımızın her sarsıntıda mühendislere ulaşması imkansız olduğundan, bu pratik cihazı geliştirdik. Cihazı prize takıp taşıyıcı sisteme bağladığınızda, sarsıntı anındaki ivmeyi kaydediyor ve binanın teorik periyoduyla karşılaştırarak sonucu cep telefonuna bildiriyor.'
Dr. Seda Akduman ise büyük depremlerin ardından yaşanan bina kontrol süreçlerinin insanları günlerce evlerinden uzak tuttuğuna dikkat çekti. Akduman, '6 Şubat depremlerinden sonra yüzlerce uzman sahalarda günlerce çalışmak zorunda kaldı, vatandaşlar çadırlarda bekledi. Geliştirdiğimiz bu cihazla, kullanıcı bina kat ve yükseklik bilgilerini girerek sistem üzerinden anında bilgi alabilecek. Cihaz, binanın kabul edilebilir salınım sınırları içinde kalıp kalmadığını analiz ederek telefona 'binaya girmek tehlikeli' ya da 'güvenli' uyarıları gönderecek' dedi.
Geniş ölçekte bakıldığında bu cihazın Türkiye'nin yapı envanterinin çıkarılmasına da katkı sağlayacağını belirten Akduman, USB boyutundaki bu akıllı modülün internet üzerinden veri toplayarak geçmiş sarsıntıların dahi kontrol edilmesine imkan tanıdığını ifade etti. Şu an prototip aşamasında bulunan ve yazılım testleri başarıyla tamamlanan yerli buluşun seri üretime geçebilmesi ve pazara sunulabilmesi için yatırımcı desteği bekleniyor.
