ABD’nin Türkiye’ye Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleri nedeniyle F-35 satışında çıkardığı engel tartışılırken, Washington’da F-35’lerle ilgili dikkat çeken bir güvenlik skandalı ortaya çıktı. Savaş uçaklarına ait kritik parçaların yanlışlıkla Hong Kong’a gönderildiği belirlendi.
Parçaların Çin’in eline geçmiş olabileceği ihtimali Washington’da endişeye yol açarken, Pentagon bazı parçaların kayıp olduğunu doğruladı. ABD Kongresi ise olayın nasıl gerçekleştiğinin ve parçaların akıbetinin belirlenmesi için soruşturma başlattı.
Politico haber sitesine göre, ABD’nin müttefiklerinden dahi özenle koruduğu hassas parçaların Hong Kong’a uzanan ‘tuhaf’ yolculuğu bu yaz yaşandı. Avustralya’dan bakım ve onarım için ABD’ye gönderilen F-35 savaş uçaklarına ait yedek parçaları taşıyan kargo, Pasifik Okyanusu üzerinden geçerken bilinmeyen bir nedenle rotasını değiştirerek Hong Kong’a gitti.
Haberde, F-35’lerin üreticisi Lockheed Martin adına bir aracı şirket tarafından gerçekleştirilen sevkiyatın neden Çin’in özel idari bölgesine yöneldiğinin, parçaların nerede ve kimin elinde olduğunun bilinmediği belirtildi. Pekin yönetiminin son yıllarda Hong Kong üzerindeki denetimini artırması, söz konusu parçaların Çin’in erişimine geçmiş olabileceği endişesine neden oldu.
Haberde, kayıp sevkiyatta “F-35’in kokpitini örten ve uçağın radarda görünürlüğünü azaltan teknolojiye sahip kanopilerden birinin de bulunduğu” belirtildi. İnce ve şeffaf radar emici bir malzemeyle kaplanan kanopinin, düşmanların eline geçmesi halinde tersine mühendislik yoluyla kopyalanabileceği öne sürüldü.
Eski Kongre Araştırma Servisi askeri havacılık analisti J.J. Gertler da Çin’in uzun süredir F-35 verilerine ulaşmaya çalıştığına dikkat çekerek, “Çin’in çeşitli yollarla F-35 verilerini elde etmeye çalıştığı bir sır değil.
Ancak gerçek bir parçaya sahip olmak, daha önce öğrendiklerini doğrulamalarına veya geliştirmelerine olanak sağlayabilir” uyarısında bulundu. Habere göre söz konusu sevkiyatın Çin’in eline geçmiş olabileceği şüphesi ABD Kongresi’ni de harekete geçirdi.
Olaya ilişkin soruşturma başlatılırken, ileriki haftalarda Kongre personeline yeni bilgilendirmelerin yapılmasının beklendiği belirtildi. Pentagon’a bağlı F-35 Ortak Program Ofisi’nden yapılan açıklamada ise “parçaları geri almak ve benzer bir durumun yeniden yaşanmasını önleyecek güvenlik önlemlerini hayata geçirmek için çalışıldığı” kaydedildi.
Öte yandan F-35 parçalarının güvenliği konusunda daha önce de ciddi sorunlar yaşanmıştı. ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi’nin 2023 yılında yayımladığı bir raporda, “yaklaşık beş yıllık dönemde toplam değeri 85 milyon doları aşan 1 milyondan fazla F-35 yedek parçasının kaybolduğu” belirtilmişti.
Söz konusu kayıpların yüzde 2’sinden azının incelendiğine dikkat çekilen raporda, Pentagon’un ortak yedek parça havuzundaki parçaları takip edebileceği kapsamlı bir kayıt sisteminin bulunmadığı ve bu bilgilerin ana yükleniciler tarafından tutulduğu ifade edilmişti
