Milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren ara dinlenme ve mola haklarına dair kurallar, son yargı kararları çerçevesinde yeniden şekillendirildi. Yoğun iş temposu ve uzun mesai saatlerinin getirdiği yorgunluk ile iş kazalarının önüne geçilmesi amacıyla hayata geçirilen düzenleme, çalışma sürelerine göre mola haklarını kademeli olarak artırıyor.
Mevcut yasal düzenlemelere göre günlük çalışma süresi en fazla 11 saat olarak belirlenmişti. Ancak artan mesai saatleri ve yargıya taşınan uyuşmazlıklar neticesinde, 11 saati aşan çalışmalar için yeni mola süreleri netleşti. Buna göre, 11 ile 13 saat arasında çalışan personele verilecek ara dinlenme süresi en az 1.5 saate çıkarıldı. Günlük mesai süresinin 13 saati aşması durumunda ise çalışanlara en az 2 saat mola hakkı tanınması zorunlu hale geldi.
İş Kanunu'na göre standart ara dinlenme süreleri günlük çalışma süresine göre değişiklik gösteriyor. 4 saate kadar olan kısa süreli çalışmalarda 15 dakika, 4 ila 7.5 saat arası çalışmalarda 30 dakika, 7.5 ila 11 saat arası çalışmalarda ise 1 saat mola uygulanıyor. Uzun süreli mesailerde ise yeni kurallar devreye giriyor.
İşverenlerin mola haklarını kullandırması yasal bir zorunluluk olarak öne çıkıyor. Mola süreleri çalışma süresinden sayılmıyor ve bu süre zarfında işçiler tamamen serbest hareket edebiliyor. İşçinin bu süreyi işyerinde ya da dışarıda geçirmesi kendi tercihine bırakılırken, mola sırasında çalışmaya zorlanan personele ara dinlenmesi verilmemiş kabul ediliyor. Kullandırılmayan mola süreleri nedeniyle haftalık 45 saati aşan çalışmalar için işverenlerin yüzde 50 zamlı ücret ödemesi gerekiyor. Ayrıca mola hakkını yasalara aykırı şekilde kısıtlayan ya da kullandırmayan işverenlere idari para cezaları kesiliyor.
Evden çalışanlar da aksi sözleşmede kararlaştırılmadığı sürece kanuni mola sürelerinden yararlanabiliyor. Sektörel bazda farklılık gösteren kurallar arasında, karayolu taşımacılığı şoförleri ve genç işçiler için özel ara dinlenme zorunlulukları da bulunuyor. Uzmanlar, işverenlerin mola sürelerini düşüremeyeceğini, ancak çalışanların lehine artırabileceğini vurguluyor.
