BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na yaptığı son konuşmada dünya genelindeki savaşlara, artan jeopolitik gerilimlere ve uluslararası hukukun giderek daha fazla ihlal edilmesine dikkat çekti. Konuşmasının önemli bölümünü Filistin meselesine ayıran Guterres, 7 Ekim 2023'ten sonra Gazze'de yürütülen İsrail saldırılarının yol açtığı yıkıma değindi.
Guterres, Gazze'deki saldırıları, görevde bulunduğu yıllar boyunca tanık olduğu en ağır tablolardan biri olarak nitelendirdi. Guterres, "Filistinlilere yönelik saldırıların, genel sekreter olarak geçirdiğim yıllar boyunca tanık olduğum hiçbir şeye benzemeyen bir ölçekte ölüm ve yıkıma yol açtığını" söyledi. "GAZZE'YE SALDIRILAR DURMALI, İNSANİ YARDIM ULAŞMALI" BM Genel Sekreteri, Gazze'ye yönelik saldırıların sona erdirilmesi ve insani yardımın bölgeye ulaştırılması çağrısını yineledi.
Guterres, Uluslararası Adalet Divanı'nın geçen yıl aldığı kararla BM'nin Gazze'deki görevlerini yerine getirmesine izin verilmesini istediğini hatırlatarak, Filistinlilerin ağır insani koşullar altında yaşamaya devam ettiğine dikkat çekti. Batı Şeria'daki gelişmelere de değinen Guterres, bölgede artan şiddet, zorla yerinden edilme ve İsrail yerleşimlerinin genişlemesinin barış ihtimalini daha da zayıflattığını belirtti.
Guterres, "İşgal altındaki Batı Şeria'da şiddet, yerinden edilme ve yerleşimlerin genişlemesi barışa giden yolu buldozerlerle eziyor ve etnik temizlik hayaletini gündeme getiriyor." ifadelerini kullandı. "İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM GÖZLERİMİZİN ÖNÜNDE YOK OLMASIN" BM Genel Sekreteri, uluslararası toplumun iki devletli çözümü koruması gerektiğini vurgulayarak, Filistin devletinin kurulmasını öngören çözümün ortadan kalkmasına izin verilmemesi çağrısında bulundu. Guterres ayrıca konuşmasında uluslararası sistemin güçlü devletler karşısında giderek zayıfladığına dikkat çekti.
Askeri gücün tek başına barışı sağlayamayacağını belirten BM Genel Sekreteri, ülkelerin uluslararası hukuka ve BM Şartı'na bağlı kalması gerektiğini söyledi. "Güç, hukukla mı yoksa hukukun dışında mı kullanılacak?.Önümüzdeki sınav budur. BM Şartı'nı çifte standart olmadan savunmalı, sivilleri istisnasız korumalıyız." dedi.
Genel Kurul, görev süresi yıl sonunda sona erecek BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve yeni adaylar açısından da ayrı bir önem taşıyor. Görev süresi 31 Aralık 2026'da sona erecek Guterres'in son Genel Kurul konuşmasında, uluslararası sistemin karşı karşıya olduğu çok sayıda kriz ve değişen küresel dengeler karşısında çok taraflı iş birliğinin güçlendirilmesi mesajını vermesi beklenirken, Guterres'in aynı zamanda BM Şartı'nın temel ilkelerine bağlılık ve anlaşmazlıkların çözümünde diyaloğun önemi üzerinde durması öngörülüyor.
Bir sonraki BM Genel Sekreteri için seçim süreci devam ederken, yeni Genel Sekreterin 1 Ocak 2027'de göreve başlaması öngörülüyor. Genel Kurul kapsamında yürütülecek diplomatik temasların, yeni genel sekreterin seçilmesi bağlamında da önem taşıması bekleniyor.
